• Fundacja Instytut Prawa Wschodniego im. Gabriela Szerszeniewicza

Umowy dostawy i ich realizacja z punktu widzenia prawa Rosji w obrocie polsko-rosyjskim

Wykład p. Olgi Litwinow na Polsko-Rosyjskiej Konferencji Prawników im. Aleksandra Lednickiego” (20-22 września 2021)


Według danych Służby Celnej Rosji w 2020 r. obroty handlowe między Rosją a Polską wyniosły ok. 14 miliardów dolarów, co oznacza spadek o 18,28% w porównaniu z 2019 rokiem. Jednocześnie udział Polski w obrotach handlu zagranicznego Rosji w 2020 roku wyniósł 2,5% wobec 2,6% w 2019 roku. Okoliczność ta świadczy o niezmienności udziału Polski w zagranicznych obrotach gospodarczych Rosji, niezależnie od konsekwencji pandemii i spowolnienia gospodarczego.


Ponadto na podstawie analizy umów hurtowej dostawy (w obwodzie czelabińskim) wyrobów metalowych, rur, wyrobów do obróbki metali, które dostawcy hurtowi zawarli w 2021 r., można przepuszczać, że udział eksportu z Rosji w obrotach handlu zagranicznego Rosji i Polski w najbliższych latach będzie wzrastać. Ponadto planowane zakończenie budowy drugiej linii Magistrali Bajkał-Amur w 2022 roku, którą planowany jest transport towarów tranzytowych z Chin do Europy, też się przyczyni do wzrostu obrotu handlu zagranicznego między Rosją a Polską w niedalekiej przyszłości.


W związku z tym widzimy, że pozostanie konieczność zawierania umów dostaw pomiędzy przedsiębiorstwami z Polski i Rosji, co oznacza konieczność zwrócenia uwagi na prawne uregulowanie zagranicznej działalności gospodarczej oraz zakres jej praktycznego stosowania.


Podstawowe warunki umowy dostawy (essentialia negotii):

  • opis towaru,

  • cena i kwota zamówienia,

  • warunki płatności,

  • warunki i kolejność dostaw,

  • procedurę odbioru towaru,

  • postępowanie w przypadku zajścia siły wyższej,

  • rozpatrywanie sporów,

  • odpowiedzialność stron.

W ciągu ostatnich 3 lat nastąpiły znaczące zmiany w prawodawstwie i praktyce egzekwowania prawa, które wpłynęły na treść umowy dostawy.


Po pierwsze, w odniesieniu do regulacji prawo dewizowego w Rosji, przy zawieraniu kontraktów na dostawy powyżej 3 mln rubli jest konieczne zarejestrowanie umowy w uprawnionym banku. Składając projekt umowy w banku, strony zobowiązane są dostarczyć kopię umowy do banku w terminie 15 dni roboczych od dnia zawarcia umowy.


Zgodnie z art. 15.25 Kodeksu wykroczeń administracyjnych Federacji Rosyjskiej za naruszenie terminu rejestracji powyższych umów przez ponad 90 dni po upływie terminu, przedsiębiorcy i firmy mogą zostać pociągnięci do odpowiedzialności administracyjnej w wysokości 40 tys. rubli. do 50 tys. rubli, zaś kierownictwo firmy - w wysokości od 4 do 5 tysięcy rubli.


Po drugie, przyjęto również zmiany w przepisach, zgodnie z którymi przy określaniu trybu i warunków płatności w ramach umowy dostawy należy wziąć pod uwagę ustawę federalną z dnia 30 grudnia 2021 r. Nr 499-FZ „O zmianach do artykułu 12. ustawy federalnej „O regulacji walutowej i kontroli walut” oraz art. 8. ustawy federalnej „O krajowym systemie płatniczym”. Wprowadzany jest nowy termin „Przelewy środków bez otwierania rachunku bankowego za pomocą elektronicznych środków płatniczych udostępnianych rezydentom przez zagranicznych dostawców usług płatniczych.” Ważną innowacją jest zakaz korzystania przez rosyjskie osoby prawne i przedsiębiorców indywidualnych z tzw. e-portfeli (serwisów pieniądza elektronicznego) podczas prowadzenia działalności gospodarczej.


Za korzystanie z rozliczeń z wykorzystaniem „portfelów elektronicznych” grozi kara w przypadkach nieprzewidzianych w ustawodawstwie walutowym Federacji Rosyjskiej, co pociąga za sobą odpowiedzialność administracyjną dla osób prawnych i indywidualnych przedsiębiorców zgodnie z art. 15.25 Kodeks Administracyjny Federacji Rosyjskiej w wysokości od 75% do 100% kwoty wypłaconej z naruszeniem przepisów walutowych, a kierownictwa firmy - w wysokości 20 tys. rubli. do 30 tys. rubli. Pozostaje kontrola nad otrzymywaniem dochodów dewizowych w terminie 180 dni od dnia przekroczenia granicy celnej Federacji Rosyjskiej.


Przy uzgadnianiu warunków dostawy należy wziąć pod uwagę nową wersję Incoterms-2020, natomiast strony umowy mogą stosować warunki/podstawy dostaw zgodne z wcześniejszymi edycjami Incoterms-2020. Niektóre z najważniejszych zmian wprowadzonych w Incoterms-2020 można wymienić w porównaniu, na przykład z Incoterms-2010: od teraz brana jest pod uwagę możliwość skorzystania przez strony umowy z własnego transportu na dostawę towaru.


Należy pamiętać, że Rosja jest członkiem Unii Eurazjatyckiej, a przy transporcie towarów do Federacji Rosyjskiej drogą lądową z Europy tranzyt przez Białoruś jest nieunikniony. We wrześniu 2021 r. na spotkaniu Prezydentów Federacji Rosyjskiej i Republiki Białoruś podjęto decyzję o dalszym ujednolicaniu zasad i wymagań dotyczących zagranicznej działalności gospodarczej obu krajów. W najbliższym czasie będzie można zobaczyć, jak podpisane umowy wpłyną na uczestników zagranicznej działalności gospodarczej, w tym w przypadku na ruch tranzytowy przez Białoruś.


Pozytywną wiadomością dla zagranicznych dostawców do Rosji jest najnowsza praktyka sądowa, która podąża ścieżką udziału stron w rozpatrywaniu sporów z uczestnikami nierezydentami za pomocą wideokonferencji, spotkań online. Proponuje się również rozszerzenie tej praktyki o rejestrowanie realizacji umów dostawy.


W ten sposób dokonaliśmy krótkiego przeglądu nowych zmian w regulacji prawnej zagranicznej działalności gospodarczej z punktu widzenia ustawodawstwa rosyjskiego, w szczególności w zakresie rozliczeń, rejestracji umów, wyboru warunków dostawy Incoterms 2020, zmian w zakresie kontroli walutowej, a także propozycja zaleceń ogólnych z uwzględnieniem dotychczasowej praktyki stosowania innowacji w prawodawstwie.


W celu zapewnienia zgodności warunków prowadzenia działalności gospodarczej w Rosji z prawem i praktyką tego kraju, należy oczywiście skonsultować się z prawnikami.

11 wyświetlenia0 komentarz